Welkom bij Henk Nicolai, historicus uit Groningen. Zijn werk kenmerkt zich door de menselijke observatie, de synthese van
biografische details en bredere cultuurgeschiedenis, en de verzorgde, toegankelijke stijl.
Recente opdrachtgevers waren; Werkgroep Cardiologische Centra Nederland, Inspectie voor de Volksgezondheid, Stichting De Grote Zuidwesthoek, Open Universiteit, het Rijksarchief in Friesland, Petrus Camper Stichting, Kingma Stichting, historie, historicus, historisch, Kingma, H. Nicolai, Henk, Nicolai, Henk Nicolai, schrijven, schrijver, schrift, geschreven, boeken, boek, trilogie, kroniek, henknicolai, noord, noorden, nederland, webdesign door MC.Bosscher, Marieke, Bosscher,dsignonline.nl, info@henknicolai.nl ">
Deze website is ontworpen door Marieke Bosscher/info@dsignonline.nl
Nicolai (1957) studeerde geschiedenis en antropologie in Groningen. Hij was universitair docent sociale geschiedenis en begon in 1987 te werken
als freelance historicus. Hij verzorgde tentoonstellingen en schreef een aantal boeken op het terrein van de negentiende en twintigste eeuw.
Zijn werk kenmerkt zich door de menselijke observatie, de synthese van biografische details en bredere cultuurgeschiedenis en de verzorgde,
toegankelijke stijl.
Recente opdrachtgevers waren onder andere de Werkgroep Cardiologische Centra Nederland,
de Inspectie voor de Volksgezondheid, de Stichting De Grote Zuidwesthoek, de Open Universiteit, het Rijksarchief in Friesland, de Petrus Camper Stichting en de Kingma Stichting.
www.fractal.org
www.histodata.nl
www.memecentral.com
orde.artsennet.nl
www.ntg.nl
www.copysystems.nl
www.igz.nl
www.tabularasa.nl
www.dsignonline.nl De
Stichting De Grote Zuidwesthoek gaf aan Henk Nicolai de opdracht een boek
te schrijven over de familie Kingma, waarbij deze familie zou worden geplaatst
tegen de achtergrond van de lokale, zuidwest - friese samenleving. Dit
resulteerde in De Kingma kroniek, of: Hoe een familie-geheugen meer dan
tweehonderdvijfig jaar intact bleef, waarop de schrijver in 1997 promoveerde.
Het
centrale thema in deze studie is familie identiteit. Zoals alle families
in Nederland was de familie Kingma duidelijk zichtbaar en herkenbaar voor
anderen. Maar waar deze identiteit bij andere families beperkter was (‘goede
boeren’, ‘altijd op de achtergrond’, ‘fijnen’),
werd zij bij deze familie steeds groter, gevoed door de verhalen die zij
zelf mede in stand hield. Als onderne-mersfamilie plukte zij daar duidelijk
de vruchten van.
Wie met een Kingma van doen had, wist wat hij kon verwachten.
Hoe kon deze identiteit zich zo lang handhaven? Groepsidentiteit heeft
uiteraard te maken met het doorgeven en bewaren van zowel gedrag als herinneringen.
Het berust op de kracht van het collectieve geheugen, in stand gehouden
door overlevering, materiële artefacten, opvoeding, het familie-archief.
Door een groot aantal concrete voorbeelden laat de auteur zien hoe zonen,
kleinzonen en achterkleinzonen hun ‘stam vader’ (de oprichter
van het familiebedrijf) letterlijk kopieerden.
Door deze aandacht voor familie-identiteit komt de geschiedenis dichtbij.
Het is niet langer iets academisch, iets dat zich onder de stolp van een
vitrine (of binnen de kaften van een boek) bevindt. Dit gaat ons allemaal
aan. Waarom lijken we zo op onze ouders, is dat een kwestie van genen,
of komt dat omdat sommige herinneringen zich diep in ons hebben genesteld
en van daaruit ons doen en laten regeren? Zouden we onze gedragingen en
herinneringen terug kun-nen volgen tot ze oplossen in de mist van de tijd
– een recept voor koekjes tot onze grootmoeder, een manier van kijken
tot een oud-oom?
Het is gezien dit perspectief nauwelijks verbazingwekkend dat het boek
eindigt in het heden: bij de pogingen van de familie stichting om het
familiegoed én de familieband in stand te houden.
Henk Nicolai
schreef een aantal kleinere, goedkoop gedrukte boeken over personen en
families. Opdrachtgevers waren particulieren en familiestichtingen. ‘Als
we nu maar niet weelderig worden’ was de eerste, Dekzand de laatste
in deze reeks. Hij regelde daarbij ook, in overleg met de opdrachtgevers,
de productie.
Een
fragment uit Dekzand:
Toen hij al op leeftijd was zou een van de zonen
van Marten opmerken hoe dat toch mogelijk was, zo’n man die zijn
levenlang flierefluiter had gespeeld. Dat was niet helemaal waar. Reiner
had zich bezig gehouden met bijenteelt, ontginning en bos- en landbouw.
Hij had een rozenkwekerij gehad en was van eind jaren zestig tot eind
jaren zeventig werkzaam geweest op de suikerfabriek die in 1866 was gebouwd.
Maar toch was hij in het veld van Lemele een toeschouwer gebleven, die
zich aan de ernst van het leven leek te onttrekken. De mensen kenden hem
vooral als jager, met het ontgrendelde geweer over de schouder en zijn
hond naast zich. Op oudere leeftijd ging het hem door reumatische klachten
moeilijker af. Hij werd wat knorrig.
Hij had het wijde land geobserveerd en daarvan in brieven verslag gedaan:
hoe het naar het voorjaar kon ruiken. Hoe kieviten en leeuweriken zich
lieten horen en het veld zinderde van activiteit – hoe er werd geploegd,
geëgd, gezaaid, grond aangevoerd, bomen omgehakt. Hoe in het kanaal
schepen passeerden met torenhoog gestapelde turven. Hij had deze kleine
wereld zien veranderen. Waar heide was, kwamen huizen, fabriekjes, bos,
wei- en bouwland. Waar kaalte was geweest, groeiden dennen, eiken, elzen
en berken. Er kwamen arbeiders wonen en er ontstond een gehucht dat, hoe
kon het anders, Lemelerveld ging heten. In 1874 telde het ongeveer vijfentwintig
huizen, waarvan vijf kroegen.
Soms zullen deze mensen even het scherpe besef hebben gehad dat hun levens
verbonden waren met de geschiedenis – dat zij als trekpoppen dansten
op de maat van de nieuwe tijd. Wanneer? Voor de enkeling misschien de
dag dat hij werk had gekregen op de zuivel- of de suikerfabriek en het
boerenritme verruilde voor dat van de fabrieksfluit. Voor het hele dorp
misschien die septemberdag in 1910 toen het baanvak Deventer-Ommen werd
geopend en vanuit de verte de locomotief opdoemde, omgeven door wolken
stoom en met de wagons slingerend erachter, en het muziekkorps op het
stationnetje van Lemelerveld een marslied inzette. Of die dag dat de suikerfabriek
elektriciteit kreeg en het fabrieksterrein ’s nachts voortaan baadde
in het kunstlicht, een blasfemie in de onmetelijke duisternis van de heide.
Reiner maakte dat niet meer mee. Dertig was hij, toen hij in het veld
arriveerde, en hij zou daar bijna zijn hele leven blijven. De laatste
jaren voor zijn dood bracht hij door in Apeldoorn, niemand begreep waarom.
Hij overleed daar in 1903, 71 jaar oud, en zou daar ook worden begraven
– en niet op de begraafplaats van Lemelerveld.
Behalve dit trieste raadsel bleef één mysterie rond hem
hangen: zijn vermeende seksuele geaardheid. In Amsterdam begon hij een
activiteit die hij altijd zou blijven volhouden. Doktersadvies. Deze jongen
moet veel zwemmen. Het klinkt modern, bijna te modern, deze vrijbrief
voor een vermaak dat duistere kanten kende. In de familie fluisterde men
dat Reiner homoseksueel was. Het zou kunnen: in zijn brieven proeven we
soms de onverholen fascinatie voor mannen. En wat bedoelde zijn broer
Herre toen hij schreef: ‘Reiner denkt veel en heeft ook veel te
denken. ... Overigens kan ik niet anders merken dan dat hij meest alleen
om zich zelve denkt of duidelijker misschien dat hij begrijpt hoe streng
hij voor zich zelven moet wezen.’? Ja, aanwijzingen genoeg, en zijn
vakanties in het buitenland werden van fluisterende commentaren voorzien.
Maar niemand wist er het fijne van, en hij nam zijn geheim mee het graf
in.
Zijn hele leven stuiterde hij als een sociale tennisbal van Lemelerveld
naar zijn broers in Makkum en Sneek, van een bezoek aan Rovers naar een
dag jagen met Soomer, in het late licht van een verdwijnende negentiende
eeuw. Hij had iets afwezigs, deze Einzelgänger. Een vriendelijke
man, klein van gestalte, met een rond brilletje en een zorgvuldig getrimde
baard, een pet op zijn hoofd. Zijn hond was nooit ver weg. Een toeschouwer.
Een pluizige tennisbal, richtingloos stuiterend, maar steeds binnen de
krijtstrepen van het kleine speelveld van zijn leven
webdesign en realisatie door Dsignonline
Ziet u hier alleen tekst en niet de gehele website? klik dan hier: